Veelgestelde vragen

Veelgestelde vragen

Er komen heel veel interessante vragen langs op de informatieavonden. We noteren ze en zetten de belangrijkste vragen meteen op onze website, compleet met een antwoord.

Tijdens de avond beantwoorden ze meteen, voor zover dat mogelijk is. Op sommige vragen blijven we het antwoord schuldig omdat we het nog niet weten, of omdat pas in de toekomst kan blijken hoe iets uitpakt. ‘Komen er ook kassen?’ is zo’n vraag. Dat weten we nog niet. Misschien mogen we op ons gepachte land geen kassen bouwen. Misschien staan er al kassen. Misschien willen we geen kassen. Zo’n vraag ‘hangt’ dus nog.

Voor meer informatie kan je ook de uitzending van Een Vandaag (24-05-2018) bekijken van waarin zowel conceptbedenker Geert van der Veer als boer Geert van den Bruggen uitleg geeft over de reeds bestaande Herenboerderij Wilhelminapark in Boxtel.

Coöperatie

  • Herenboeren Soest e.o. wordt een coöperatie met leden. Uit de leden kiezen we een bestuur dat de dagelijkse zaken beheert. Ten minste eenmaal per jaar is er een ledenvergadering waarin je als lid meebeslist over onder meer de begroting, de veehouderij, het jaarlijkse teeltplan, de logistiek en wat er op en rond de boerderij verder aan activiteiten wordt ontplooid.

  • Wil je toetreden tot de coöperatie, vraag dan het [(link)aanmeld- en machtigingsformulier] bij ons op, vul het in en stuur of mail het terug. Bedenk voor hoeveel personen je wilt afnemen; een half certificaat is goed voor één persoon, een heel certificaat is goed voor twee tot maximaal vijf personen.

    Als je het formulier terugstuurt, je verzoek is bevestigd en je je ledencertificaat hebt betaald, ben je lid en kun je producten van de coöperatie betrekken.

    Zowel natuurlijke personen als rechtspersonen kunnen lid worden. Voorwaarde is dat je de doelstelling van de coöperatie onderschrijft.

  • Je gaat het lidmaatschap aan voor een periode van ten minste drie kalenderjaren. Na het verstrijken van het derde kalenderjaar wordt het lidmaatschap jaarlijks automatisch met een kalenderjaar verlengd.

  • Ja, dat kan. Mensen die graag van een eigen Herenboerderij eten maar opzien tegen de eenmalige investering, kunnen in acht termijnen van € 250 betalen. De investering wordt zo uitgesmeerd over twee jaar.

  • Herenboeren Nederland heeft uitgerekend dat het mogelijk is om één boer te laten werken op 20 ha land, terwijl er 200 huishoudens (500 personen) lid zijn van de coöperatie. Vooralsnog lijkt dat dus een goed uitgangspunt, temeer daar de Herenboerderij in Boxtel al hard op weg is om die kengetallen te gebruiken.

  • Onze boerderij kan 500 personen voeden, circa 200 huishoudens. Dat is feitelijk het maximum, maar ook het minimum, om met elkaar een kleinschalige boerderij te hebben. De ongeveer 200 huishoudens vormen een groep, men kent elkaar, onderneemt activiteiten op de boerderij, ruilt producten of neemt de boodschappen voor elkaar mee.
    Als zich meer dan 200 gezinnen aanmelden, dan kunnen we overwegen een nieuwe groep te vormen die zijn eigen kleinschalige Herenboerderij opzet.

  • Ja. Wat we zaaien of planten, wordt normaliter in het vroege voorjaar van elk kalenderjaar bepaald. Het kan in theorie dus zo zijn dat de oogst in het seizoen niet voldoende is om ook de nieuwkomers evenveel voedsel aan te bieden als de huishoudens die al langer lid zijn van de coöperatie. Maar aan de andere kant is de oogst niet precies te voorspellen. Bovendien kunnen we het teeltplan tot op zekere hoogte wel zo aanpassen, dat de verwachte oogst groter wordt. Dat kan betekenen dat er meer voedsel beschikbaar is, ook voor de nieuwe leden.

  • Het lidmaatschap eindigt door het overlijden van het lid (natuurlijk persoon), het faillissement van het lid (rechtspersoon) of opzegging door het lid met inachtneming van de geldende termijnen. Opzeggen gebeurt schriftelijk bij het bestuur, vóór 1 oktober van het laatste kalenderjaar dat je lid wilt zijn. Details over de beëindiging van het lidmaatschap worden vastgelegd in het Huishoudelijk Reglement. Hierin is ook de financiële afwikkeling van de opzegging vastgelegd.

  • De aankoop van je certificaat hoef je niet aan te geven bij de Belastingdienst als onderdeel van box 3 (vermogen). De Belastingdienst heeft de volgende definitie van vermogen: ‘Vermogen is bijvoorbeeld het saldo op bankrekeningen, spaarrekeningen, deposito’s en andere spaarvormen, effecten, een tweede woning of contanten.’

    Het lidmaatschap van een coöperatie valt daar dus duidelijk niet onder, aangezien er geen enkele vorm van rendement op dit vermogen zit.

    Zou de coöperatie winst uitkeren, dan zou dit onder box 2 (inkomsten) vallen. Echter, de coöperatie heeft geen winstoogmerk en het is ook niet de verwachting dat de coöperatie winst gaat uitkeren.

Boer of boerin

  • Herenboeren Soest e.o. is op zoek naar een professionele boer(in) met kennis en ervaring. Die boer(in) verricht het werk op het land en verzorgt de dieren. Wanneer de boer(in) ziek is of in drukke tijden, kan zij/hij de hulp inroepen van de omliggende Herenboerderijen of loonwerkers inhuren. De begroting van de Herenboerderij biedt ruimte voor het inhuren van arbeid.

    De leden van de coöperatie kunnen ook meewerken op de boerderij, maar dat hoeft niet. Als je alleen je boodschappen op je boerderij haalt, is dat ook goed.

    Heb je suggesties voor een geschikte boer(in), neem dan contact met ons op.

Financiën

  • Met de eenmalige inleg van € 2.000 per huishouden. Voor eenpersoons huishoudens geldt een lagere inleg, te weten € 1.000. Van deze eerste inleg betalen we de oprichting van de boerderij. Denk daarbij aan het aanbrengen van irrigatie, hekken, hokken, rasters, eventuele bodemverbetering en de aanplant van bomen, struiken of de aanleg van paden.

    De jaarlijkse kosten worden begroot en gedeeld door het aantal personen dat van de boerderij eet. Bij jaarlijkse kosten kun je denken aan pacht, aankoop zaai- en plantgoed, dieren en hun voer, salaris van de boer, en mechanisatie.

    Elk huishouden (ook wel lid genoemd) neemt voor 1 tot 5 personen af van de boerderij. Gezinnen met 5 personen kunnen desgewenst ook voor 3 afnemen. Voor hoe meer personen (ook wel monden genoemd) je afneemt, hoe hoger de wekelijkse contributie en natuurlijk ook hoe meer eten je krijgt. Ter vergelijk: leden van de Herenboerderij in Boxtel betalen per persoon ongeveer € 10 per week, vegetariërs € 6.

  • We gaan uit van € 10 per persoon per week. Wie geen vlees in zijn pakket wil, betaalt € 6 per persoon per week. Inderdaad erg weinig als je ziet wat je daar allemaal voor krijgt. Deze prijzen kunnen zo laag zijn omdat we zowel producent als consument zijn. Er is geen tussenhandel. Niemand hoeft er dus aan te verdienen, dat scheelt nogal wat.

Voedsel

  • De bodem van de Herenboerderij bepaalt wat er in technische zin aan groenten en fruit verbouwd kan worden. Maar de bodem én de wensen van de Herenboeren zijn bepalend voor wat er daadwerkelijk op die grond verbouwd gaat worden en welke dieren we er houden. Op de eerste Herenboerderij, die in Boxtel, worden ongeveer 50 soorten groenten verbouwd, staan appel-, peren- en pruimenbomen en lopen varkens, kippen en runderen voor vlees en eieren. Vanzelfsprekend eten de Herenboeren met de seizoenen mee. In de winter krijg je de wintergroenten, maar kunnen ook diepgevroren of geweckte zomergroenten uitgeleverd worden.

  • Het teeltplan wordt zo gemaakt, dat er elke week gemiddeld vijf soorten groenten zijn. Verder heeft elk lid recht op een vooraf bepaalde hoeveelheid vlees en eieren. Elke mond die van de boerderij eet, krijgt ongeveer 4 tot 5 kg kippenvlees, 7 tot 8 kg rundvlees en 11 kg varkensvlees inclusief vleeswaren. Vegetariërs eten vanzelfsprekend alleen groenten en fruit, eventueel eieren.

  • Ja en nee. ‘Biologisch’ is een officieel door SKAL verleend keurmerk. Iedereen die een biologisch product eet, weet dan zeker dat het voldoet aan de criteria van het keurmerk. Binnen de coöperatie zijn we onze eigen markt en bepalen we zelf hoe we werken aan een in alle opzichten duurzame voedselproductie. Het is onderdeel van onze zoektocht naar de ‘meest duurzame vorm van landbouw’. We noemen het zelf natuurinclusieve landbouw.

    We vinden transparantie en grip op de methode momenteel de belangrijkste sturingselementen. Vraaggestuurd voedsel produceren, dat is wat ons drijft. In tegenstelling tot biologisch (productiemaximalisatie per ha) geeft dat meer ruimte om naar productie-optimalisatie te gaan.

    We zoeken naar de draagkracht van de bodem voor voedselproductie, uitgaande van een gezonde bodem in een gezond landschap. Het gebruik van middelen wordt hierbij zoveel mogelijk voorkomen. En mocht het toch noodzakelijk zijn, dan gebruiken we een middel dat toegestaan is in de biologische landbouw.

    Feitelijk ‘boeren’ we wel biologisch, maar we doen dat zonder daarvoor het certificaat te hebben.

  • Dat is nu nog niet duidelijk. We zijn in overleg met overheden (gemeente en provincie) en grondeigenaren om geschikte grond te vinden.

    Heb je suggesties voor grond die we voor onze plannen kunnen gebruiken, neem dan contact met ons op.

  • In principe wel. We willen graag diverse fruitbomen planten om te genieten van bijvoorbeeld appels, peren en pruimen.

    Verder willen we verschillende soorten vollegrondsgroenten, aardappels en granen telen. Daarnaast houden we dieren ten behoeve van vleesconsumptie: varkens, kippen en runderen. Kippen ook voor eieren. Ook het eten voor de dieren wordt zoveel mogelijk op de boerderij geteeld.

    Onze inschatting is dat we zo circa 60 procent van de voedselbehoefte per huishouden kunnen verzorgen.

  • Hebben we meer groente, fruit, eieren of vlees dan de eigen leden kunnen eten, dan zoeken we er een goede bestemming voor. Je kunt denken aan de Voedselbank of het kan dienen als veevoer. Een andere mogelijkheid is te bekijken in hoeverre de eigen leden meer kunnen opslaan in hun diepvriezers.

    In Boxtel gaat een deel van de overproductie soms naar een conferentiecentrum. De kok gebruikt het daar dan voor de maaltijden die de gasten eten. In ruil daarvoor maakt Herenboeren Boxtel gebruik van vergaderruimten. Creatieve oplossingen dus. Zeker is, dat we die overproductie niet gaan verkopen.

Overig

  • Dat moeten we nog nader bepalen. Wellicht zijn er meerdere ophaalmomenten in de week. De pakketten worden in principe uitgeleverd op de boerderij. De ervaring bij andere Herenboerderijen leert dat de meeste mensen het erg leuk vinden om ten minste eens per week hun boerderij te bezoeken en collega-Herenboeren te ontmoeten.

  • Omdat het ‘onze’ boerderij is, kunnen alle leden met initiatieven komen waarbij de producten van de boerderij als basis dienen. Denk aan rondwandelingen, recepten bedenken en uitwisselen, educatieve bijeenkomsten. Zo maken we de boerderij samen tot een succes!

  • Een (koude of warme) kas of een plastic tunnel maakt het mogelijk het seizoen te verlengen. Of we zo’n kas mogen neerzetten, hangt af van het bestemmingsplan dat rust op de grond die we pachten.

  • Nee. Herenboerderij Soest e.o. is een kleinschalig, gemengd bedrijf. Veel taken in het proces kunnen we zelf uitvoeren, maar het slachten van dieren is een vak op zich. Dat laten we dus over aan een professionele slachter in de buurt. Een ander bedrijf maakt van een deel van het vlees, de vleeswaren.

  • De boerderij van Herenboeren Soest e.o. verbouwt verschillende soorten groenten en fruit. Op die manier spreiden we het risico. Als een deel van de oogst mislukt, dan zijn er nog voldoende andere producten om aan de leden aan te bieden. Daarnaast werken we, op termijn, samen met andere Herenboerderijen in de omgeving. Doordat iedere boerderij straks iets meer produceert dan strikt nodig is, kunnen we producten uitwisselen.

  • Nee, vooralsnog houden we vee voor vleesconsumptie. Het melken van koeien is erg arbeidsintensief. We houden de koeien dus voor de mest en het vlees. Het verzuivelen van eigen melk kan mogelijk wel rendabel worden gemaakt als meer Herenboerderijen dit gezamenlijk oppakken.

  • We kiezen zeer winterharde diersoorten uit, dus het moet behoorlijk koud worden, willen we de dieren van het land moeten halen. Als dat wel zo is, moeten we bekijken of we ze in eigen stallen kunnen zetten of in stallen van andere boeren. (Ook weer zo’n vraag die we in de toekomst pas van een echt antwoord kunnen voorzien.)

  • Herenboeren Nederland is gestart als een initiatief van enkele bewuste consumenten uit Boxtel. Deze groep heeft het concept van een lokale herenboerderij bedacht, laten onderzoeken en doorrekenen. Herenboeren Wilhelminapark in Boxtel geldt als de eerste pilot.

    Het idee van de Herenboerderij is zich gaan verspreiden en er kwamen al snel aanvragen uit het hele land. Herenboeren Nederland is intussen uitgegroeid tot een landelijke organisatie van professionals die meerdere lokale initiatieven ondersteunen met hun expertise, zowel bij de oprichting als in de voortgang. Denk daarbij aan juridische vraagstukken, automatisering, onroerend-goedzaken, certificeringsprocessen, teeltplannen, verzekeringen, regelgeving en voedselveiligheid. Link: www.herenboeren.nl

  • Ja, de eerste is opgericht in Boxtel, Herenboeren Wilhelminapark, vernoemd naar het landgoed waarop zij boeren. De boerderij is in productie sinds de zomer van 2016. Verspreid over Nederland zijn diverse Herenboerderijen in oprichting; sommigen pril, anderen vergevorderd.